Tips voor de docent

Je hebt een blinde of zeer slechtziende leerling in de klas. Waar moet je dan allemaal mee rekening houden? Wij hebben een aantal tips voor je opgesteld om het je makkelijker te maken.

Blinde en zeer slechtziende leerlingen:
  • Hebben meestal een zeer goed getraind 'werkgeheugen'.
  • Dat komt o.a. omdat ze vaak veel meer moeten onthouden dan een ziende leerling. 
  • Geven vaak prima antwoord (herhalen bijna letterlijk wat in het boek staat), maar vraag door, want ze hebben daar niet altijd een kloppend mentaal plaatje bij.
  • Missen overzicht.
  • Moeten een tekst regel voor regel lezen; scannend lezen gaat niet.
  • Hebben (daardoor ook) meer tijd nodig om te zoeken in de tekst.
  • Hebben geen houvast aan markeringen en lay-out die aangeven dat iets belangrijk is.
  • Bouwen een beeld op vanuit wat onder handbereik is.
  • Kunnen niet even snel en nauwkeurig tekenen als ziende leerlingen.
  • Moeten in dezelfde tijd als hun klasgenoten veel meer leren. Bijvoorbeeld: leren werken met een schermuitleesprogramma, een brailleleesregel en tactiele tekeningen, maar ook zaken als mobiliteitstraining.
Heel veel van deze punten kan je oplossen of compenseren door bijvoorbeeld:
  • Gestructureerd en precies te beschrijven.
  • Te werken met modellen.
  • Dingen te laten ervaren.
  • Te refereren aan het lichaam om ergens de lengte, grootte of stand van duidelijk te maken. 
  • Leerlingen in eigen woorden en met 'handen en voeten' te laten antwoorden. 
  • Door te vragen of iets begrepen is. NB: kinderen met een ernstige visuele beperking kunnen vaak letterlijk de tekst uit de les of het boek als antwoord geven. Dat betekent lang niet altijd dat ze een goed concept hebben van hoe iets in elkaar zit of werkt. 
Begeleiding
Gelukkig sta je er niet alleen voor. Jouw AOB’er (Ambulant Onderwijskundig Begeleider) van Visio of Bartiméus kan je wegwijs maken! 
 
Zelf ervaren
Wil je zelf ervaren hoe het is om iets als blinde of zeer slechtziende leerlingen te doen? Of wil je de kinderen in je klas dat laten ervaren? Neem eens deel aan een ervaring in het donker, bijvoorbeeld:
Deze lijst is onvolledig; er zijn van tijd tot tijd ook evenementen zoals Dineren in het Donker. Om te zien hoe het lezen van tekst wordt beïnvloed door een oogaandoening, kan je kijken op deze website. Of download de app Zien van Bartiméus. 

Meer weten?
Bartiméus en Visio (‘Cluster 1’) hebben een website met zeer veel informatie voor het onderwijs: op www.eduvip.nl vind je veel didactische tips en aangepast lesmateriaal, toegankelijke software en belangrijke links. De informatie die we hier geven, is daar een aanvulling op en beperkt zich tot de producten van Dedicon.